ج. آبان ۲ام, ۱۳۹۹

دنیای خبر

مهم ترین رویدادهای ایران و جهان

توصیه‌های مکرر رهبرانقلاب به «تقویت مبانی معرفتی» دقیقا به چه چیزی اشاره دارد؟/ دوره آموزشی که رهبرانقلاب به گذراندن آن توسط دانشجویان اصرار دارند/ «طرح ولایت» بهترین مصداق تقویت مبانی دینی

1 دقیقه خوانده شده
صحبت‌های کمتر دیده شده رهبرانقلاب در گفت‌وگو با حجت‌الاسلام الهی‌راد توصیه‌های مکرر رهبرانقلاب به «تقویت مبانی معرفتی» دقیقا به چه چیزی اشاره دارد؟/ دوره آموزشی که رهبرانقلاب به گذراندن آن توسط دانشجویان اصرار دارند/ «طرح ولایت» بهترین مصداق تقویت مبانی دینی

صحبت‌های کمتر دیده شده رهبرانقلاب در گفت‌وگو با حجت‌الاسلام الهی‌راد توصیه‌های مکرر رهبرانقلاب به «تقویت مبانی معرفتی» دقیقا به چه چیزی اشاره دارد؟/ دوره آموزشی که رهبرانقلاب به گذراندن آن توسط دانشجویان اصرار دارند/ «طرح ولایت» بهترین مصداق تقویت مبانی دینی

صحبت‌های کمتر دیده شده رهبرانقلاب در گفت‌وگو با حجت‌الاسلام الهی‌راد

توصیه‌های مکرر رهبرانقلاب به «تقویت مبانی معرفتی» دقیقا به چه چیزی اشاره دارد؟/ دوره آموزشی که رهبرانقلاب به گذراندن آن توسط دانشجویان اصرار دارند/ «طرح ولایت» بهترین مصداق تقویت مبانی دینی

رهبرانقلاب در تابستان ۱۳۹۷ تعبیر بسیار عجیب و کم نظیری را بیان فرمودند که: «طرح ولایت فرصت بزرگی برای نظام بوده، هست و خواهد بود».

گروه معارف-رجانیوز: «تقویت مبانی دینی و معرفتی» گذاره‌ای است که رهبرانقلاب بارها به مردم و به خصوص دانشجویان تاکید کرده اند. امری مهم و ریشه‌ای که انحراف و انفعال را مانع میشود و به قوت فکری و عملی جریان انقلابی منتهی خواهد شد. واکاوی ریزش‌های پس از انقلاب به خوبی نشان میدهد که مبانی سست و بی ریشه چگونه میتواند خواص و بدنه مردمی را دچار تذبذب و انحراف کند.

به گزارش رجانیوز: در همین خصوص با حجت الاسلام الهی راد عضو هیات علمی موسسه امام خمینی(ره) و از شاگردان آیت الله مصباح یزدی گفت و گو کردیم تا ایشان چیستی و چگونگی تقویت معرفت دینی از نگاه رهبرانقلاب را تشریح کنند.

متن کامل مصاحبه ایشان در اختیار مخاطبان رجانیوز قرار گرفته است:

*جناب آقای الهی‌راد، مدتی است که حضرت آقا در دیدارهای دانشجوئی روی مبانی معرفتی تکیه می‌کنند. مبانی معرفتی چیست و اهمیتش از کجا ناشی می‌شود؟

اَعُوذُ بِالله مِنَ الشّیطانِ الرَّجیم. بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیم وَ بِهِ نَستَعین. در طول دهه‌های اخیر یکی از توصیه‌های جدی مقام معظم رهبری که به جوانان و به ویژه دانشجویان داشته‌اند، ضرورت تقویت مبانی معرفتی بوده که آخرین مورد آن هم در ۲۸ اردیبهشت ۹۹ در ارتباط تصویری حضرت آقا با تشکل‌های دانشجوئی بود و ایشان بسیار با صراحت و قاطعیت، مثل همیشه، ضرورت تقویت مبانی معرفتی را مطرح کردند.

چرا مقام معظم رهبری با این صراحت و در این حد روی این مسئله تأکید می‌کنند؟ من یک‌سری تعابیر را از حضرت آقا خدمت شما عرض می‌کنم تا ببینیم ایشان اساساً چرا بحث تقویت مبانی معرفتی را مطرح می‌کنند؟ با توجه به پیام آقا در سالروز تشکیل جامعه اسلامی در سال ۹۸، توصیه اکید ایشان نسبت به تشکل‌های دانشجوئی این دو جمله است: اولاً «امروز کشور بیشتر از همیشه به عناصر مؤمن حزب‌اللهی نیاز دارد». و ثانیاً «هر چه می‌توانند روی مبانی پافشاری کنند». من در فرمایشات مختلف آقا دیدم که ایشان بین اصطلاح «حزب‌اللهی» با تعبیر «از بن دندان معتقد و برخورداری از مبانی محکم»، پیوند برقرار می‌کنند. یعنی فرمایش ایشان این است که اگر بخواهید یک حزب‌اللهی واقعی تراز انقلاب اسلامی را معرفی کنیم، این عنصر کسی است که در قدم نخست مبانی محکمی داشته باشد. چنانکه مقام معظم رهبری در تبیین شاخص های جوان مؤمن انقلاب می‌فرمایند، اولین شاخص آن است که به مبانی و ارزش‌های اسلامی پایبند باشند.

در سال ۷۲ در دیداری که هیئت دولت کارگزاران خدمت آقا بودند، ایشان به بحث حزب‌اللهی اشاره می‌فرمایند: «در محیط وزارتخانه باید کسانی را آورد که به این راه و هدف از بن‌دندان معتقد باشند. این شرط اول است.» باز آقا به عنوان تأکید می‌گویند از «بن دندان معتقد»، «برای اینکه اگر از بن‌دندان معتقد نباشد، اگر توانائی و کاردانی هم داشته باشد، آن توانائی و کاردانی در خدمت در راهی که شما دارید برایش تلاش می‌کنید، به کار نخواهد افتاد. این امری طبیعی است.» بعد در ادامه این فرمایش می‌گویند، «عرض من این است که در محیط وزارتخانه، آن جو حزب‌اللهی را غالب کنید، با همان بار معنائی‌ای که کلمه حزب‌اللهی دارد.» بعد در ادامه می‌گویند، «باید آدم‌های متدین بر سرنوشت تشکیلات حاکم باشند.» یعنی در رویکرد معظم له، حزب‌اللهی متدین کسی است که از بُن دندان و بصورت بنیادین معتقد به اسلام ناب باشد.

خوب در این سخنرانی اخیر ایشان برای تشکل های دانشجویی بر دو حوزه خودسازی تأکید ویژه شده است؛ یکی خودسازی معنوی و دیگری خودسازی معرفتی. خودسازی معنوی یعنی توجه به مسائل اخلاقی را فرمودند برای این است که دچار انفعال و ناامیدی نشویم. اما خوسازی معرفتی را برای جلوگیری از انحراف مطرح نمودند. اگر می‌خواهید از انحراف جلوگیری بشود، باید به دنبال تقویت مبانی معرفتی بروید، چرا؟ زیرا ارزش‌ها یعنی مجموعه بایدها و نبایدها در موضوعات فردی و اجتماعی مبتنی بر باورهائی هستند. باورها یعنی همان مبانی معرفتی و عقاید. اگر خدای ناخواسته نسبت به این مبانی سست و سطحی باشیم، یعنی برای دینداری مان مبانی محکمی نداشته باشیم و عقایدمان را بصورت سطحی و یا احساسی صرف قبول کرده باشیم، بصورت طبیعی نسبت به این هنجارها و ارزش‌ها بی‌تفاوت شده و حتی دچار انحراف اخلاقی، فکری، سیاسی، اقتصادی و … خواهیم شد.

نکته جالب توجه این است که مقام معظم رهبری ۲۵-۷-۱۳۸۵ در دیدار دانشجویان نمونه‌ و نمایندگان تشکل‌های مختلف دانشجویی می فرمایند «ما در نظام بحمدالله پیشرفت‌هائی داشته‌ایم، ولی همچنان کار در ابتدای خود قرار دارد؛ ما اولِ راهیم؛ ما ابتدای راهیم». حالا که در ابتدای راه هستیم، آقا می فرمایند باید دو کار را انجام بدهیم: اولاً باید نظام را از لحاظ مبانی معرفتی‌اش کامل کنیم. ثانیاً بنای نظام را باید بر اساس آن مبانی معرفتی کامل کنیم. خوب اولین کاری که باید انجام بدهیم این است که باید مبانی معرفتی را کامل کنیم، چرا؟ چون ممکن است در کشور کارهای خوب زیادی داشته باشیم، به عنوان ساختار و ساختمان این نظام و ساخت‌های تشکیلاتی و سیاسی و فرهنگی و اجتماعی‌ای که در نظام ایجاد می‌شود؛ آقا می‌فرمایند اگر آن مبانی معرفتی نباشند، بنای نظام را می‌خواهید براساس چه پایه هایی بنا کنید؟ مسأله این است که آیا این ساخت‌های اجتماعی، تشکیلاتی، سیاسی و… اساس و بنیان دارند یا ندارند؟

اگر یک جوان مؤمن بخواهد در عرصه فعالیت‌های فرهنگی و تشکیلاتی وارد شود، اما آن پایه‌های لازم را نداشته باشد، بدین معناست که ساختمان و ساختار فرهنگ را بصورت معلق و بر روی هوا بنا کرده است؛ همانند یک ساختمان پنجاه طبقه که انسان روی زمین و بدون فوندانسیون بنا کند، بدیهی است که سست است. به همین دلیل آقا اصرار دارند که به تقویت مبانی معرفتی بپردازیم.

اگر قرار است در کشور به دنبال کارهای خوبی مثل سبک زندگی، فعالیت سیاسی تمیز، حرکت‌های تشکیلاتی، و جنبش اقتصادی برویم، آقا می‌فرمایند اگر پایه نداشته باشید چگونه می خواهید بنای درستی را در همان حوزه فعالیت خودتان تشکیل بدهید؟

نکته دیگر این است که ما در فعالیت‌های خودمان نیاز به حجیّت داریم. ما وقتی یک فعال فرهنگی و یک عنصر تشکیلاتی هستیم و یک کسی هستیم که می‌خواهیم در عرصه انقلاب فعالیت کنیم و انقلاب را به اهدافش برسانیم، آیا ملاکی برای تشخیص صحت فعالیت تشکیلاتی داریم یا نداریم؟ همه ما جوانان انقلابی دغدغه کار فرهنگی داریم. کدام کار فرهنگی مطلوب است؟ از کجا باید بفهمیم؟ سئوال اینجاست که آیا بدون مبانی معرفتی عمیق و محکم و نظام معرفتی مستحکم می‌توانیم تشخیص بدهیم که الان کار فرهنگی مطلوب چیست؟ آیا در زمین دشمن بازی می‌کنیم یا در زمین دوست؟ آیا داریم به نفع دشمن فعالیت می‌کنیم یا به نفع دوست؟ آیا اولویت‌های فعالیت‌های تشکیلاتی و فرهنگی را رعایت می کنیم یا نه؟ گر مبانی معرفتی و نظام فکری صحیح را نداشته باشد، به میدان مبارزۀ فرهنگی می‌رویم و شمشیر می‌زنیم، اما معلوم نیست که آیا این شمشیر را به سمت خودی یا به سمت دشمن گرفته ایم. پس بحث حجیّت تشکیلاتی بحثی بسیار مهم است که برای برخورداری از آن نیازمند مبانی هستیم.

نکته دیگری که باید مورد توجه قرار بدهیم، بحث استقامت در باور به انقلاب است. امام صادق«ع» می‌فرمایند، « المؤمن کالجبل‌ الراسخ‌ لا تحرّکه‌ العواصف» مؤمن مثل کوه محکم است و باد و طوفان‌ها او را زمین نمی‌زند. اگر فکر انسان مبنا و ریشه و پایه‌های درستی نداشته باشد، ثبات قدم و استواری وجود ندارد و یک باد یا طوفانی از شبهات، حمله و فشارهای روانی، توهین یا جسارت دیگران موجب سست شدن او می‌شود. گاهی اوقات در مسائل اجتماعی و فرهنگی سست و بی‌اعتنا می‌شویم، چرا؟ چون کارمان اساس ندارد. وقتی مبانی فکری و معرفتی ما تقویت نشوند، چگونه می‌توانیم ثبات قدم داشته باشیم؟

مقام معظم رهبری همانند سخنرانی اخیر خویش، در موارد کثیر دیگری نیز مسأله «حضرات پشیمان» را مطرح فرمودند و نسبت به کسانی که روزی خیلی محکم پای انقلاب بودند، ولی بعدها سقوط کردند، گوشزد کردند. جالب این است در این موارد عمدتاً علت سقوط را عمق نداشتن در مبانی دانسته اند.

برای مثال، معظم له سوم خرداد ۹۵ در دانشگاه افسری و تربیت پاسداری امام حسین_علیه السلام فرمودند: «مشکل اینهایی که می بینید یک روز تندتر از همه تندهایند و یک روز ۱۸۰درجه به این طرف می غلتند، عمق نداشتن آن ایمان است».

و یا ۱۷ / ۷ /  ۱۳۸۴ در دیدار هیئت دولت فرمودند: «کسانی که پایشان لغزید، خیلی از مواردش را که ما دیدیم، ناشی بود از عدم تعمق در امر دین و معارف اسلامی؛ شعائری بود، شعارهایی بود، احساساتی بود، بر زبانشان بود، اما در دلشان عمق نداشت. لذا در گذشته ما کسانی را دیدیم که آدمهای خیلی تند و داغ و پُرشوری هم بودند، بعد صد و هشتاد درجه وضع اینها عوض شد».

چنانکه در دیدار اخیر دانشجویی در باب علت ثبات قدم برخی از مؤمنان انقلابی فرمودند: «کسان دیگری در همان زمان بودند ــ ما می‌شناختیم افراد را، بنده قبل از انقلاب با خیلی از این افراد آشنا بودم در همین مجموعه‌های گروهی و مانند اینها ــ که قرص و محکم ایستادند؛ چون مبانی فکری‌شان درست بود، با کتابهای شهید مطهّری مرتبط بودند، با تفکّرات علّامه طباطبائی آشنا بودند، با حرفهای مرحوم شهید صدر آشنا بودند، مبانی فکری و معرفتی‌شان محکم بود، [لذا] قرص و محکم ایستادند».

اختلافات فرهنگی و اجتماعی بین مؤمنین و انقلابیون به چه دلیلی پدید می‌آ‌یند؟ یکی از مهم‌ترین عوامل اختلاف میان مؤمنین و انقلابیون این است که مبانی آنها مشترک نیست. یعنی ما گاهی اوقات ناخواسته می‌خواهیم با مبنای لیبرالیسم غربی با همسنگر خودمان در جریان فرهنگی همفکر بشویم و یک کار تشکیلاتی مشترک فرهنگی را راه بیندازیم. مگر چنین چیزی می‌شود؟ بدون برخورداری از مبانی معرفتی مستحکم و نظام‌مند، ما نمی‌توانیم به یک وحدت تشکیلاتی درست برسیم و به همین دلیل مشاهده می‌کنیم که در جریان های درون انقلاب چه پرخاشگری‌هائی علیه همدیگر راه می اندازند. چنانکه مقام معظم رهبری در همین سخنرانی اخیر خویش ضعف مبانی معرفتی را علت این تقابل های خطرناک دانسته اند: «چون مبانی معرفتی‌شان ضعیف بود، پایه‌های معرفتی‌شان محکم نبود ــ حالا به هر دلیلی محکم نبود ــ اینها جذب گروه‌های التقاطی شدند و از یک جوان مؤمن سالمِ اسلام‌طلب و مؤمن تبدیل شدند به کسانی که بر روی هم‌میهن خودشان اسلحه کشیدند. منشأ همه‌ی اینها همان عدم استقرار فکری بود».

حضرت آقا در سخنان اخیرشان به آرمان‌خواهی و عدالت‌خواهی اشاره کردند. مگر بچه‌های آرمان‌خواه و عدالت‌خواه ما خدای ناخواسته دنبال انحراف و تخریب هستند؟ من به افراد نفوذی کاری ندارم، ولی اکثر این دوستان به دنبال حفظ انقلاب و تحقق عدالت و بقای انقلاب و حفظ و صیانت ولایت مطلقه فقیه هستند. پس چرا این جریان‌ها گاهی مقابل هم قرار می‌گیرند و به تعبیر حضرت آقا پرخاشگری‌های بدی هم اتفاق می‌افتد؟ به خاطر این است که در مبانی معرفتی عمق و درک لازم را نداریم و اشتراک مبانی بین ما وجود ندارد. به همین دلیل دو جریان عدالت‌خواه در مقابل هم قرار می‌گیرند و نمی‌توانند در یک سنگر با هم جمع بشوند و در مقابل دشمن، وحدت تشکیلاتی داشته باشند. این برمی‌گردد به اینکه انسان باید آن مبانی را تقویت کند که اگر این اتفاق نیفتد، یکمرتبه می‌بینید که خدای نکرده جریان خوارج به بهانه‌های مختلف به وجود می آید. خوارج که از ابتدا دشمن امیرالمؤمنین(ع) نبودند، اما به اسم اسلام، قرآن و رسول‌الله(ص) آمدند و در مقابل امیرالمؤمنین(ع) صف کشیدند، آن هم کسانی که همسنگرهای امیرالمؤمنین(ع) بودند. هنگامی که زیرساخت‌ها درست نباشند، همسنگرهای ایشان هم امیرالمؤمنین(ع) را دشمن دین و عدالت می‌دانند و می‌گویند در فلان برخوردی که کرده، خلاف عدالت عمل کرده است. فلان مسئول را در فلان جا برخلاف عدالت نصب یا عزل کرده است، چرا؟ چون اینها زیرساخت فکری لازم را ندارند.

مقام معظم رهبری کسب بصیرت را منوط به فهم درست از مبانی می‌دانند. ایشان ۱۳ / ۰۶ / ۷۸ در دیدار دانش جویان بسیجی شرکت کننده در دوره معرفتی طرح ولایت می فرمایند: «تفکّر فلسفی اسلام و فهم درست از مبانی اسلامی، کاری میکند که انسان در هر لحظهای از لحظات، احساس میکند در کجای راه و به سمت کدام هدف حرکت میکند؛ قدرت تحلیل برای حوادث مییابد و وظیفهی خودش را در هر شرایطی تشخیص میدهد. امروز باید جوان ما اینگونه باشد. البته  دشمن، خوشش نمیآید. دشمن هرجا چنین چیزهایی را مشاهده کند، هرطور بتواند با آن مبارزه میکند». همچنین ۱۷/۵/۸۱ دردیدار دانشجویان بسیجی طرح ولایت می فرمایند: «این معرفتها باید ملاک فعالیت سیاسی را هم به دست شما بدهد. در یک جامعه زنده همه موظف به تلاش سیاسی هستند. تلاش سیاسی غیر از سیاست‌زدگی است. غیر از سیاست‌بازی است. تلاش سیاسی یعنی؛ آگاه شدن از جریان کنونی جامعه و خطراتی که آن را تهدید میکند و مشخص کردن جبهه دوست و جبهه دشمن و گرفتن موضع مناسب در مقابل آنها. این آن فهم سیاسی است که برای همه لازم است و باید با ملاکهای ناشی از همین معرفت اسلامی باشد. اگر این ملاکها در دست یک فعال سیاسی نباشد، جبهه‌ها را اشتباه میکند، جبهه حق و باطل را با هم مخلوط میکند، از هم تمیز نمیدهد».

*این مبانی و ارزش‌هائی که به آنها اشاره کردید دقیقا کدامند و آنها را باید از کجا احصا کرد؟

مبانی معرفتی به لحاظ مفهومی یعنی پایه‌ای‌ترین گزاره‌های معرفتی که به شکل‌گیری اصول و ارزش‌های دینی فرد تأثیرگذار هستند و به سبک زندگی انسان جهت می‌دهند. اینکه حضرت آقا می‌فرمایند مبانی معرفتی یعنی چه؟ منظور ایشان از مبانی معرفتی یعنی بنیان‌های فکری که یک مسلمان در زیرساخت های فکری خودش به آن نیاز دارد. منتهی بنده در فرمایشات مختلف حضرت آقا سه عنصر را به عنوان ویژگی‌های مبانی معرفتی می بینم که عبارتند از: ۱٫ بنیادی‌بودن؛ ۲٫ استحکام؛ ۳٫ نظام مندی.

یعنی باید معارف دین را با رویکرد بنیادین و قاطع و منظومه وار در مرحله اول از طریق عقل و در مراحل بعدی از طریق آیات و روایات در خودمان تقویت کنیم. مثلاً اگر بحث خداشناسی مطرح می‌شود، این‌گونه نباشد که خدا را صرفاً به صورت عاطفی و احساسی قبول کرده باشیم، بلکه باید نخست مباحث خداشناسی را با رویکرد عقلی و با دلایل محکم آشنا شویم و از آن دفاع منطقی کنیم و سپس، وقتی وارد آیات و روایات شدیم، همان محتوا را بتوانیم از طریق محکمات از آیات و روایات اثبات کنیم. متأسفانه ویژگی سومی مبانی معرفتی که حضرت آقا بسیار روی آن تأکید دارند، خیلی مظلوم واقع شده است؛ یعنی همین نظام‌مندی و منظومه وار بودن معارف دین. ما باید اسلام را به عنوان یک کل و مجموعه ببینیم، نه صرفاً به صورت اجزاء و شاخه گل‌های پراکنده از هم. از نظر قرآن کریم، اسلام یک مجموعه نظام مند و درخت‌واره‌ای است که ریشه‌ای و تنه‌ای و شاخ و برگی دارد. در همین جا اشاره می‌کنم به آیات شریفه ۲۴ و ۲۵ سوره ابراهیم، «ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلاً کَلِمَهً طَیِّبَهً کَشَجَرهٍ طَیِّبَهٍ أَصْلُهَا ثَابِتٌ وَ َفَرْعُهَا فِی السَّمَآء* تُؤْتِی أُکُلَهَا کُلَّ حِینٍ بِإِذْنِ رَبِّهَا »(ابراهیم/ ۲۴و ۲۵). در این آیه شریفه به چند نکته مورد نظر مقام معظم رهبری که در یکی از سخنرانی‌هایشان فرمودند اشاره می‌کنیم. می‌فرمایند خدا کلمه طیبه یعنی کلمه حق را به درخت طیبه ای تمثیل می‌کند که دارای ریشه‌هایی مستحکمی است؛ چنانکه فرموده است: «أَصْلُهَا ثَابِت». و از دل این ریشه ها آن شاخ و برگ ها و فروع اسلام تشکیل می شود؛ چنانکه می فرماید: «وَ َفَرْعُهَا فِی السَّمَآء»؛ نکته جالب توجه این است که در ادامه می فرماید، هرگاه به دین این نگاه نظام مند را داشته باشید، دارای آثار و برکات ماندگاری خواهد بود. چنانکه فرموده است: «تُؤْتِی أُکُلَهَا کُلَّ حِینٍ بِإِذْنِ رَبِّهَا». این سه ویژگی مهم نظام معرفتی هستند. اولاً بنیادین (ریشه دار) است، ثانیاً مستحکم (ریشه ثابت) است و ثالثاً نظام‌مند (شاخ و برگ برآمده از همان ریشه) است.

حضرت آقا در کتاب بسیار مبارک «طرح کلی اندیشه اسلامی» و در بعضی از صحبت‌هایشان به این نکته اشاره می‌فرمایند. در طرح کلی اندیشه اسلامی می‌فرمایند «طرح اسلام به صورت مسلکی اجتماعی و دارای اصولی منسجم و یک آهنگ و ناظر به زندگی جمعی انسان‌ها یکی از فوری‌ترین ضرورت‌های تفکر مذهبی است». چنانکه ایشان توحید را مبنای ساخت اجتماعی می دانند: «اعتقاد به خدا و به توحید مبنای ساخت اجتماعی جامعه‌ی اسلامی است و همه مسائل اجتماعی باید از این چاشنی اساسی بهره‌مند باشد».

*تا کنون چه مقدار روی تقویت مبانی معرفتی سرمایه گذاری شده؟ مصداق آن کدام است؟

دوره آموزشی “طرح ولایت” یا همان دوره “مبانی اندیشه اسلامی” را  می توان بهترین مصداق برای تقویت مبانی معرفتی دانست. البته دوره “آثار شهید مطهری ره” را نیز می توان در همین راستا تعریف کرد، ولی این دوره بصورت نظام مند و از هر جهت بنیادین ارائه نمی شود؛ چون حضرت استاد مطهری ره به رغم آنکه خودشان رویکرد بنیادین به معارف اسلام داشتند و این مباحث بنیادین در بسیاری از آثار ایشان مشهود است، اما خود ایشان فرصت کافی را برای ارائه این دستگاه فکری بصورت نظام مند برای دیگران را به دست نیاوردند. اما بنیان گذار طرح ولایت، یعنی حضرت علامه مصباح تلاش کردند تا آن دستگاه فکری بنیادین، مستحکم و نظام مند را که الگوی محتوایی آن را از اساتید بزرگی همچون علامه طباطبائی ره و امام خمینی ره آموختند، بصورت نظام مند و در قالب دوره های آموزشی طراحی کنند، بطوری که ایشان طرح ولایت را ثمره عمر ۷۰ ساله طلبگی خویش دانسته و بارها این کار را بابرکت ترین فعالیت خویش معرفی نمودند. رویکرد عقلی به معارف اسلامی، بنیادین بودن، استحکام معارف و به ویژه نظام مند بودن مهمترین ویژگی های محتوای طرح ولایت است که معمولاً در قالب دوره های ۴۰ روزه متمرکز در تابستان ها برگزار می گردد.

خوب یک رُبع قرن یعنی ۲۵ سال از آغاز دوره های تقویت مبانی معرفتی با عنوان «طرح ولایت» می گذرد و تا کنون بیش از ۶۰ هزار دانشجو و استاد دانشگاه اعم از دانشجویان بسیجی، دانشجویان تشکل های مختلف، نخبگان دانشجویی، فعالان فرهنگی و اعضای هیئت علمی دانشگاه ها در این دوره ها شرکت کردند. مقام معظم رهبری نیز بارها بر اهمیت طرح ولایت تأکید فرمودند و حتی چندین مرحله پیگیر وضعیت برگزاری این دوره ها شدند و در حل مشکلات موجود در مسیر اجرا و توسعه آن اقداماتی را مبذول داشتند.

ایشان در سال ۷۶ با دست خط مبارک خویش بر ضرورت محور قرار دادن حضرت آیت الله مصباح برای این کار تأکید فرمودند: «در همه تصمیم گیری ها مربوط به این کار [طرح ولایت] نظر جناب آقای مصباح دقیقاً رعایت گردد».

در جلسات و دیدارهای گوناگونی که به مناسبت طرح ولایت برگزار گردید، مقام معظم رهبری تعابیر کم نظیری را در باب این طرح ایراد فرمودند؛ برای مثال، ایشان بر وصف «بنیادین بودن» بعنوان مهمترین ویژگی طرح ولایت تصریح فرمودند: «بحمدلله کارهای خوب در کشور زیاد داریم، اما ویژگی این کار خوب [طرح ولایت] بنیادین بودن آن است». همچنین در باب اهمیت این طرح می فرمایند: «اینگونه کارها آن قدر خوب، مفید و سازنده است که هرچه دربارۀ آن سرمایه گذاری شود، به نظر من زیاد نیست».

*در سال‌های اخیر آیا رهبرانقلاب به طرح ولایت اشاره کرده اند؟

بله علاوه بر تأکیدات عمومی حضرت آقا بر ضرورت تقویت مبانی معرفتی، همانند همین دیدار اخیر تصویری با دانشجویان، در مواردی بصورت خاص بر طرح ولایت تأکید فرمودندو برای نمونه، در سال ۱۳۹۵ در جمع مسئولان محترم قرب، پس از بیان مقدمه ای مهم در باب اهمیت و ضرورت تقویت بنیه معرفتی و عدم کفایت احساسات در دین داری و احتمال بروز انحراف به رغم وجود احساسات دینی همانند زیارت در ایام اربعین و …، بصورت عینی بر اهمیت طرح ولایت تأکید فرمودند: «همین طرح ولایت چیز خوب و الگویی است که محصول آقای مصباح ادام الله بقائه است، ایشان هم منبع فکر و محتوا را داشتند و هم ابزار را (مانند شاگردان). این تجربه است، باید حمایت شود». (۱۹-۸-۱۳۹۵)

همچنین معظم له در تابستان ۱۳۹۷ در راستای ایجاد ساختاری منسجم برای توسعه کمّی طرح ولایت و صیانت از محتوای علمی این دوره یعنی «مباحث حکمت اسلامی»، تعبیر بسیار عجیب و کم نظیری را بیان فرمودند که: «طرح ولایت فرصت بزرگی برای نظام بوده، هست و خواهد بود». اتفاقاً این تعبیر را ایشان در شرایطی بکار می برند که برخی از دلسوزان انقلابی گمان داشتند که تاریخ مصرف طرح ولایت گذشته است و مباحث آن صرفاً در دهه ۷۰ کاربرد داشته است و دیگر به مباحث بنیادینی همچون طرح ولایت نیازی نیست. در این شرایط ایشون به صراحت فرمودند که این طرح نه تنها در آن ایام لازم بوده، بلکه در این شرایط هم لازم است و نکته قابل توجه تر آنکه برای آینده نیز لازم است. یعنی در آینده هم کسی شبهه نکند که دیگر تاریخ مصرف آن گذشته است. حالا جالب این است که حضرت آقا طرح ولایت را «یک فرصت بزرگ برای نظام» دانسته اند و این یعنی مسئولان دلسوز انقلاب باید به این طرح فکری بعنوان یک حرکت استراتژیک از سوی نظام تلقی کنند و بر همین اساس، برای توسعه آن تلاش کنند.

خبر قبلی:

تناقض بی‌بی‌سی در پوشش اخبار اعتراضات ایران و آمریکا/ تخریب پلیس ایران و حمایت از پلیس سرکوبگر ایالات متحده/ وقتی رسانه‌های خارج نشین سرکوب مردم آمریکا را بایکوت می‌کنند

0

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *